প্রার্থনা — ঈশ্বরের কাছে আকুল নিবেদন — শ্রী রাওয়াতপুরা সরকারের প্রতিটি আশ্রমের দৈনন্দিন জীবনের একেবারে কেন্দ্রে। পরম পূজ্য শ্রী রবিশংকর জি মহারাজ দীর্ঘদিন ধরে শিক্ষা দিয়ে আসছেন যে, কৃতজ্ঞতার ভাবই প্রত্যেক আধ্যাত্মিক সাধকের যাত্রার ভিত্তি।
দৈনন্দিন জীবনে প্রার্থনা
আশ্রমের দৈনন্দিন জীবনের অন্যতম প্রধান অঙ্গ হল প্রার্থনা, যা মহারাজশ্রীর বাণীর এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। তিনি জোর দিয়ে বলেছেন যে প্রত্যেক সাধকের অন্তরে কৃতজ্ঞতার ভাব থাকা অত্যন্ত জরুরি — সাধকের লক্ষ্য যা-ই হোক, এটিই তার পথে প্রথম ও অপরিহার্য পদক্ষেপ। প্রার্থনা এক স্বতঃস্ফূর্ত অভিব্যক্তি, যা আত্মার গভীর থেকে উঠে আসা ভক্তির তীব্রতাকে প্রকাশ করে। এটি নিছক কোনো ধর্মগ্রন্থের পাঠ নয়, যা আমরা তোতাপাখির মতো বারবার আওড়ে যাই।
প্রার্থনা মনের নেতিবাচক গুণগুলিকে বিনাশ করে এবং আপনা থেকেই চিন্তায় সরলতা ও হৃদয়ে করুণার ভাব জাগিয়ে তোলে। ধ্যানের চেয়েও প্রার্থনার তাৎপর্য বেশি, কারণ প্রার্থনার ভাবহীন ধ্যান ভিত্তিহীন ও নীরস।
আত্মশুদ্ধি ও পাদুকা পূজন (সংস্কৃত)
देवअर्चन
आत्मशुद्धीः मंत्र
ऊँ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा ।
यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः ।।
पादुका पूजन
हरि ऊँ एतावानस्य महिमातो ज्यायाँश्च पूरुषः ।
पादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि ।।
त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरूषः पादोस्येहाभवत् पुनः ।
ततो विष्वड़् व्यक्रामत्साशनानशनेऽ अभि ।।
ततो विराडजायत विराजो अधि पुरुषः ।
स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः ।।
ऊँ देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्िनोरबाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
তিলক, অক্ষত ও অন্যান্য বিধি (সংস্কৃত)
तिलक
ऊँ सुचक्षाऽअहमक्षीम्याभ्यूयास (गुं) सुवर्चामुखेन ।
सुश्रुत्कर्णाभ्याम्भूयासम् ।।
अक्षत
ऊँ अक्षन्नमी मदन्त ह्यव प्रिया अधूषत ।
अस्तोषत स्वभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजा न्विन्द्रते हरी ।।
माल्यार्पण
ऊँ ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः ।
अश्वा इव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्णवः ।।
প্রার্থনা (সংস্কৃত)
प्रार्थना निरंजन स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
निराकार रुपा जय गुरुदेवा ।।
ब्रम्ह स्वरुपा, जय गुरुदेवा।
परब्रम्ह रुपा, जय गुरुदेवा ।।
सांईराम स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
महादेव रुपा, जय गुरुदेवा ।।
मस्त स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
आनंद स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।।
बुद्धि स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
शुद्धि स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।।
शक्ति स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
शांति स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।।
अल्लाह स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
सत्य स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।।
ईशु स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
ओंकार रुपा, जय गुरुदेवा ।।
नारायण रुपा, जय गुरुदेवा ।
अलौकिक रुपा, जय गुरुदेवा।।
बुद्ध स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
गुरु नानक रुपा, जय गुरुदेवा ।।
क्षमा स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
आत्म स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।।
ज्योति स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।
पूर्ण स्वरुपा, जय गुरुदेवा ।।
निरंजन रुपा, जय गुरुदवा ।
निराकार रुपा, जय गुरुदेवा ।।
जय गुरुदेवा, जय गुरुदेवा ।
जय गुरुदेवा, जय गुरुदेवा ।।
শ্রী গণেশ বন্দনা (সংস্কৃত)
श्री गणेश वंदना
ऊँ गजाननं भूतगणाधिसेवितं, कपित्थजम्बूफलचारु भक्षणम् ।
उमासुतं शोकविनाशकारकं, नमामि विघ्नेश्वर पादपड कजम् ।। 1 ।।
विघ्नेश्वराय वरदाय सुरप्रियाय, लम्बोदराय सकलाय जगद्धिताय ।
नागाननाय श्रुतियज्ञविभूषिताय, गौरी सुताय गणनाथ नमोनमस्ते ।। 2 ।।
वक्रतुण्ड! महाकाय! कोटि सूर्य समप्रभः ।
निर्विघ्नं कुरु मे देव! सर्वकार्येषु सर्वदा ।। 3 ।।
विनायकं गुरुं भानुं, ब्रह्मा, विष्णु महेश्वरः ।
सरस्वतीं, प्रणम्यादौ, सर्व कार्यार्थ सिद्धये ।। 4 ।।
श्री सद्गुरु स्तुति
गुरुब्रह्मा गुरुर्विष्णु गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुः साक्षात्परब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः ।।
अखण्डमण्डलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् ।
तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्री गुरवे नमः ।।
अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानांजनशलाकया ।
चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्री गुरवे नमः ।।
ध्यानमूलं गुरोमूर्ति पूजामूलं गुरोः पदम् ।
मन्त्रमूलं गुरोर्वाक्यं मोक्षमूलं गुरोः कृपा ।।