કામધેનુ ગૌશાળા

કામધેનુ ગૌશાળાનો પ્રારંભ ૧૯૯૭માં પરમ પૂજ્ય શ્રી મહારાજજીએ માત્ર દસ દૂઝણી ગાયો સાથે કર્યો હતો. આજે અહીં ૨૫૦થી વધુ ગાયો, બળદો અને વાછરડાંને આશ્રય મળે છે — તેમનું રક્ષણ થાય છે, પોષણ થાય છે અને માનવજાતના પવિત્ર સાથી તરીકે તેમનું પૂજન થાય છે.

પ્રારંભ અને વિકાસ

કામધેનુ ગૌશાળાનો પ્રારંભ અનંત શ્રી વિભૂષિત શ્રી મહારાજજીએ સ્વયં ૧૯૯૭માં દસ દૂઝણી ગાયો સાથે કર્યો હતો, પરંતુ આજે તે વિસ્તરીને ૨૫૦થી વધુ ગાયો, બળદો અને વાછરડાંનું ધામ બની છે. તેમની સંખ્યા દર વર્ષે વધી રહી છે. નાનાં વાછરડાં થોડા સમયમાં બળદ અને ગાયમાતા બનશે, અને તેમની જરૂરિયાતો પણ વધશે. તેઓ જેમ મોટાં થાય છે અને મનુષ્યોના કલ્યાણ માટે વધુ દૂધ આપે છે, તેમ તેમને વધુ પોષણ અને સંભાળ આપવી આવશ્યક છે. બીજું, આ પ્રકલ્પનો હેતુ વધુને વધુ ભક્તો તથા જનસામાન્યને ગૌસેવાનું મહત્ત્વ સમજાવવાનો છે. આપણી આ "માતાઓ" વર્ષોથી આપણી સંભાળ રાખતી આવી છે; હવે એ ઉપકારનો બદલો વાળવાનો યોગ્ય સમય છે.

ગૌરક્ષા શા માટે?

"મહારાજશ્રી કહે છે કે જેમ શારીરિક દૃષ્ટિએ વાનરો આપણા પૂર્વજો છે, તેમ આત્મિક વિકાસની દૃષ્ટિએ ગાયો આપણી નિકટતમ પૂર્વજ છે. ગાયોને યજ્ઞનાં અંગ કહેવામાં આવી છે. તેઓ સ્વયં યજ્ઞનું સ્વરૂપ છે. સમગ્ર લોકોના પાલન-પોષણનાં સાધનો ગાયોમાંથી જ પ્રવાહિત થયાં છે. તેઓ દૂધરૂપે સોમ (અમૃત) આપે છે. ગાયો મંગલકારી અને પવિત્ર છે, સર્વ મનોકામના પૂર્ણ કરનારી અને જીવનદાયિની છે. સર્વ પ્રકારનાં દાનોમાં ગૌદાનને સર્વશ્રેષ્ઠ ગણવામાં આવ્યું છે. ગાયો સર્વ પદાર્થોમાં અગ્રગણ્ય છે. સ્વયં પવિત્ર હોવાથી તેઓ શ્રેષ્ઠ શુદ્ધિકર્તા અને પાવનકર્તા છે. સમૃદ્ધિ અને શાંતિની પ્રાપ્તિ માટે લોકોએ ગાયોનું જતન કરવું જોઈએ. ગાયો આ લોક તથા પરલોક બંનેમાં સર્વોચ્ચ શક્તિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ગાયો સર્વ માટે આશીર્વાદનો મહાન સ્રોત છે. (સ્વસ્ત્યયન એ આશીર્વાદ પ્રદાન કરનારી અને સર્વ પ્રકારનાં દુઃખોનો નાશ કરનારી પ્રસન્નતા-વિધિ છે.) ગાયો શાશ્વત ઉન્નતિનો સ્રોત છે." જો આપણે અન્ય પ્રાણીઓનું નિરીક્ષણ કરીએ તો જણાશે કે તેઓ સદા ભય અને આત્મરક્ષણની અવસ્થામાં રહે છે. પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ગાયમાં આવું વર્તન જોવા મળતું નથી. આજના ભૌતિકવાદી યુગમાં, જ્યાં જીવનનું દરેક પાસું માત્ર નફા-નુકસાનના હિસાબમાં સમેટાઈ ગયું છે, ત્યાં ગાયોએ ભારતીય સાંસ્કૃતિક વારસાના પ્રાચીન કાળમાં જે સ્થાન ધરાવ્યું હતું તે ગુમાવ્યું છે. જો આપણે આ પરિસ્થિતિ બદલવા માંગતા હોઈએ, તો આજની માનસિકતાના સૂચક એવા નફા-નુકસાનના સંબંધને ધ્યાનમાં રાખીને સમાજમાં ગાયોની ઉપયોગિતા વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી સિદ્ધ કરવી પડશે.

પંચગવ્યનું વિજ્ઞાન

ગાયનું દૂધ પોતે જ એક સંપૂર્ણ આહાર છે અને તેમાં રહેલાં એન્ટિબોડીઝ રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે. આજે જ્યારે ૭૦% રોગોનું મૂળ ઊંચા કોલેસ્ટ્રોલમાં રહેલું છે, ત્યારે સાબિત થયું છે કે ગાયના દૂધની ચરબીમાં HDL કોલેસ્ટ્રોલ હોય છે, જે લાભદાયી છે અને શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ ઘટાડે છે. બીજું, ગાયનું છાણ અને ગૌમૂત્ર કુદરતી ખાતર તથા જંતુનાશક અને કીટનાશક તરીકે કામ કરે છે, જેની સર્વ છોડ અને પાકોને જરૂર હોય છે. આજે ખેતીમાં વપરાતાં રસાયણો સ્વાસ્થ્યની ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જે છે અને જમીનની ગુણવત્તા પણ ઘટાડે છે, જ્યારે ગાયનું છાણ-મૂત્ર પાકની ઉત્પાદકતા વધારવાની સાથે જૈવિક જંતુનાશક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. ગાયનું છાણ બાયોગેસના રૂપમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના વિકલ્પરૂપ ઊર્જાસ્રોત તરીકે બળતણ તરીકે પણ વપરાય છે. ગૌમૂત્રનો બીજો મહત્ત્વનો ઉપયોગ માનસિક અને શારીરિક વિકારો સહિત અનેક રોગોની સારવારમાં જોવા મળ્યો છે.

ગૌશાળાનું સંચાલન

કામધેનુ ગૌશાળા ગાયોની સંભાળ માટે દર વર્ષે રૂ. ૧૮.૦૦ લાખ ખર્ચે છે. પ્રતિ ગાય દર મહિને રૂ. ૧,૧૦૦/- સુધીનો ખર્ચ થાય છે. શ્રી રાવતપુરા સરકાર ધામ, ગ્વાલિયર અથવા શ્રી રાવતપુરા સરકાર આશ્રમ, રાયપુર, છ.ગ. ખાતે શ્રીકૃષ્ણની ગાયોને પ્રાયોજિત કરો અને અપાર કૃપા પ્રાપ્ત કરો! દર મહિને આપની ક્ષમતા અનુસાર નાની રકમનું દાન કરો અને કૃષ્ણ-બલરામની ગાયોની ગૌસેવાને આજીવન સેવા બનાવો.

દાનના પ્રકારો

ગૌધન
(વાછરડા સહિત ગાયનું દાન)
વિવિધ નસલો અનુસાર
ચાર પ્રકાર