గురూజీ గురించి

భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో గురువు అంధకారాన్ని తొలగించేవారు — సాధకుడిని అజ్ఞానం నుండి సత్యం వైపు నడిపించే దివ్యజ్ఞానపు సజీవ స్వరూపం. పరమ పూజ్య శ్రీ రవిశంకర్ జీ మహారాజ్ స్వయంగా ఇతరులకు మార్గదర్శనం చేసే మహత్కార్యాన్ని చేపట్టడానికి ముందు తమ గురుదేవులైన బ్రహ్మర్షి దేవరహా బాబా పాదాల చెంత కూర్చుని సాధన చేశారు.

గురువు ఎందుకు అవసరం

సంస్కృతంలో "గు" అంటే చీకటి లేదా అజ్ఞానం. "రు" అంటే ఆ చీకటిని తొలగించేవాడు. కాబట్టి మనలోని అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించేవారే గురువు. మాయ అని పిలువబడే మన పరమ అంధకారాన్ని తొలగించి, భగవత్సాక్షాత్కార మార్గంలో మనల్ని ప్రేరేపించి నడిపించేవారే నిజమైన గురువు. విద్యార్థులు తమ పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడిని లేదా కళాశాల అధ్యాపకుడిని కూడా గురువు అని పిలుస్తారు. ఈ సందర్భంలో గురువు అనే పదానికి లౌకిక జ్ఞానాన్ని (అపరా విద్య) అందించేవారు అని అర్థం; అందుకు తగినట్లుగానే వారికి గౌరవం లభిస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక సాధకుడు ఎంత ప్రతిభావంతుడైనా తన సొంత ప్రయత్నంతో అటువంటి జ్ఞానాన్ని ఎన్నటికీ పొందలేడు. శ్రీమద్భాగవతంలో జడభరతుడు రహూగణ మహారాజుకు వెల్లడించిన మాటల్లో ఇదే స్పష్టమవుతుంది:
"ఓ రహూగణా! తపస్సు, యజ్ఞాలు, త్యాగం, వేదాధ్యయనం చేసినా, జలం, అగ్ని, సూర్యుడు వంటి దేవతలను ఆరాధించినా ఆత్మ పరమాత్మల జ్ఞానం లభించదు. కానీ సత్పురుషుని (భగవత్సాక్షాత్కారం పొందిన గురువు) పాదధూళి మన శిరస్సుపై పడినప్పుడు ఈ జ్ఞానాన్ని నిశ్చయంగా పొందగలం." సారాంశంలో, సత్పురుషుని సేవ ద్వారానే మోక్షం లభిస్తుంది. సొంత ప్రయత్నాలతో భగవత్సాక్షాత్కార మార్గంలో నడవడాన్ని కఠోపనిషత్తు కత్తి అంచుపై నడవడంతో పోల్చింది. ఆది శంకరాచార్యులు కూడా ఇదే విధమైన ఉపదేశాన్ని ఇచ్చారు: "ఒక వ్యక్తికి అందమైన, రోగరహితమైన శరీరం, కీర్తి, కొండంత సంపద ఉన్నా, వేదాలను, ఇతర శాస్త్రాలన్నింటినీ అధ్యయనం చేసి, స్వయంగా ఎన్నో గ్రంథాలను రచించినా, గురుచరణాలకు శరణాగతి చేయకపోతే అతడు సాధించినది ఏమీ లేదు, ఏమీ లేదు, ఏమీ లేదు, ఏమీ లేదు."

గురువు యొక్క లక్ష్యం

గురువు పరమాత్మ యొక్క సగుణ (గుణసహిత) స్వరూపాన్నే కాకుండా నిర్గుణ (గుణాతీత) స్వరూపాన్ని కూడా తనలో ఇముడ్చుకొని ఉంటారు; అందుకే ఆ మేరకు గురువు మనిషి అవసరాలకు, అవగాహనకు అందుబాటులో ఉంటారు. గురువు లక్ష్యం: గురువు లక్ష్యం రెండు విధాలుగా కనిపిస్తుంది. మొదటిది, అత్యంత ముఖ్యమైనది — సాధకుడిని మేల్కొలిపి, ఉన్నతుడిని చేసి, పరివర్తన చెందించడం. రెండవది, చివరిది — విచిత్రంగా, గురువు స్వయంగా ఎంతో శ్రమించి పెంపొందించిన తనపై సంపూర్ణంగా ఆధారపడే స్థితిని శిష్యుడు అధిగమించేలా సహాయపడటం. భగవంతునితో తన నిజమైన ఏకత్వాన్ని గ్రహించే ఆ చివరి అడుగు పూర్తిగా సాధకుడిదే.
"నీ మనస్సు యొక్క నిజ స్వభావాన్ని నిజంగా చూపించగలిగేవాడు, నీ మానసిక సమస్యలకు సరైన పరిష్కారాలు తెలిసినవాడే గురువు. తన మనస్సునే తెలుసుకోలేనివాడు ఇతరుల మనస్సులను ఎన్నటికీ తెలుసుకోలేడు; అందువల్ల అతడు గురువు కాలేడు." "గు" అంటే చీకటి, "రు" అంటే దానిని పారద్రోలేవాడు; చీకటిని పారద్రోలే శక్తి ఉన్నందునే గురువుకు ఆ పేరు వచ్చింది.
– అద్వయతారక ఉపనిషత్తు 14—18, శ్లోకం 5)

సద్గురువు ఎవరు?

నామరూపాలకు అతీతంగా

వివిధ భాషల్లో గురువును ఎన్నో విధాలుగా సంబోధించారు — ఆధ్యాత్మిక గురువు, దివ్యపురుషుడు, సద్గురువు, సాధువు, మహారాజ్, మహాత్ముడు, మహర్షి, పోప్, ఫకీర్ మొదలైనవి; అయితే ఈ పేర్లన్నింటి సారం ఒక్కటే. గురువు మన ఆత్మే, అది మనందరిలోనూ నివసిస్తుంది కాబట్టి మనకు గురువు అవసరం లేదని కొందరు అంటుంటారు. సారాంశంలో ఇది నిజమే; కానీ వారి అవగాహన కేవలం ఒక తాత్విక భావన మాత్రమే, దానికి అంతఃస్ఫురణతో కూడిన అనుభవం నుండి మాత్రమే లభించే ఆధారం లేదు. అలా అనేవాడు తన అజ్ఞానం, అహంకార స్వభావం వల్ల మాట్లాడుతున్నాడు; అస్తిత్వపు నిజ స్వభావాన్ని తెలిసినవాడు పరమ వినయంతో మౌనంగా ఉంటాడు. గురువు ఇప్పటికే నీలో ఉన్నట్లయితే, ఆ వ్యక్తిలో అస్తిత్వపు నిజ స్వభావపు జ్ఞానం పరాకాష్ఠలో ఉండాలి. వ్యక్తి సరైన మార్గంలో ఉంటే అతడు జ్ఞానంతో నిండి ఉంటాడు; లేకపోతే అది కేవలం విషయాలు, సిద్ధాంతాల అహంకారపూరిత ప్రదర్శన తప్ప మరేమీ కాదు.

దైవానికి శరణాగతి

మనకు వెలుపల ఉన్న ఒకరికి మనల్ని మనం సంపూర్ణంగా సమర్పించుకున్నప్పుడు, మనస్సులో సర్వవ్యాపకమైన భక్తిభావం నిర్మితమవుతుంది; అది శాశ్వత ప్రేమ, సహనం, పట్టుదల, వినయం, క్షమ వంటి సద్గుణాలతో అలంకృతమైన దివ్యత్వాన్ని వ్యాపింపజేస్తుంది. అటువంటి స్థితిలో అహంకారపు రవ్వంత కూడా మిగలదు, శాశ్వత ప్రేమ మాత్రమే ఉంటుంది; అటువంటి వ్యక్తి తన గురువు కృప వల్ల భగవంతునితో ఏకమయ్యే భాగ్యాన్ని పొందుతాడు. జ్ఞానాన్ని సబ్బుతో, భక్తిని నీటితో పోల్చవచ్చు. నీరు మాత్రమే ఉన్నా సబ్బు లేకుండానే శరీరంలోని దుర్వాసనను తొలగించుకోవచ్చు. కానీ నీరు లేకపోతే సబ్బు ఎంత ఖరీదైనదైనా నిరుపయోగమే, దేనికీ పనికిరాదు. రెండూ సరైన పాళ్లలో కలిసినప్పుడు వైరాగ్యపు తాజా సుగంధం అప్రయత్నంగా వెలువడి శాశ్వత ఆనంద అనుభూతిని ప్రసాదిస్తుంది. గురువు సహాయం లేకుండా ఎవరూ ఎన్నడూ భగవంతుని చేరుకోలేదని కాదు. గౌతమ బుద్ధుడు దీనికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ; కానీ ఆయన ప్రారబ్ధం గతంలో చేసిన పవిత్రమైన, ఉజ్జ్వలమైన కర్మలతో నిండి ఉంది, అందువల్లే ఆయన గాఢమైన జ్ఞానస్థితి ద్వారా దైవత్వాన్ని పొందారు. గురువు మార్గదర్శనం లేక దారి తప్పి, తమ అన్వేషణను వైఫల్యంతో ముగించిన యోగులు, సాధువుల ఉదంతాలు కూడా ఎన్నో కనిపిస్తాయి. అందుకే గురువు అవసరాన్ని ఇంతగా నొక్కి చెప్పారని స్పష్టమవుతుంది. మనిషి ఒక కాగితం ముక్క లాంటివాడు; మొదట లౌకిక కోరికల ప్రభావంతో తడిసి, చివరకు ముద్దగా మారి నశిస్తాడు. కానీ అతడు సద్గురువు శిష్యుడైతే లేదా ఆయన ఆశీస్సులు పొందితే, కృపావర్షం అతడిని కోరికల మండే వేడి నుండి కాపాడి ఎల్లప్పుడూ శాశ్వత సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. గురువు తన శిష్యుల విశ్వాసాన్ని ఎన్నో విధాలుగా పరీక్షిస్తారు; ఎందరో ఆ పరీక్షల్లో నెగ్గుతారు, ఎందరో విఫలమవుతారు. కానీ నిజమైన శిష్యుడు తన గురువు పట్ల చెక్కుచెదరని విశ్వాసం, నమ్మకం, భక్తిని నిలుపుకొని, గురువు చేసే ప్రతి పనీ తన భవిష్యత్తు మేలు కోసమేనని నమ్మి ఆయన మాటను అనుసరిస్తాడు. అటువంటి శిష్యులు జనన మరణాల ఈ నిరంతర చక్రం నుండి విముక్తులై శాశ్వత ఆనందస్థితిలో స్థిరపడతారు. వివిధ ప్రాంతాలు, కులాలు, సమాజాల నుండి ఎందరో నా దగ్గరకు వస్తారు; వారిలో చాలామందికి లౌకిక సుఖాలన్నీ అందుబాటులో ఉంటాయి. వారందరూ నా కఠిన పరీక్షను ఎదుర్కోవలసిందే. అందుకే తరచుగా నా శిష్యులు, భక్తులు చాలామంది నేను కొందరి పట్ల పక్షపాతం చూపుతానని, ఇది న్యాయం కాదని ఫిర్యాదు చేస్తుంటారు. అయితే నేను వారిని కొంతకాలం పాటు క్రమబద్ధమైన పరీక్షా చక్రం గుండా నడిపించినప్పుడు, చాలామంది నిలవలేక నాకు దూరమవుతారు, చాలామంది కోపగించుకుంటారు, అసహనానికి లోనవుతారు. అప్పుడు నేను ఎవరికీ చెందనని ప్రజలు నన్ను నిందించడం మొదలుపెడతారు. నిజం ఏమిటంటే, నేను అందరికీ చెందినవాడిని; ఏ ఒక్కరూ కేవలం నాకు మాత్రమే చెందినవారు కారు. నాకు మీ ఉన్నతి, మీ విజయం పట్ల మాత్రమే ఆసక్తి; నేను అనుసరించే పద్ధతి వల్ల ఎవరూ పెద్దవారు గానీ చిన్నవారు గానీ కారు. నాతో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక సమయంలో ఆ ప్రక్రియను దాటవలసిందే; కఠోరమైన శిష్యత్వాన్ని నిలుపుకొన్నవారు మాత్రమే విజయం సాధించి ముందుకు సాగుతారు, మిగిలినవారు వెనుకబడిపోతారు. ఎక్కడ అభివృద్ధి ఉంటుందో అక్కడ ప్రశంసలతో పాటు నిందలు కూడా ఉంటాయి; అంటే సచ్ఛీలం కలిగి, సన్మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, సత్కర్మలు చేస్తూ, ఉన్నతమైన ఆలోచనలు కలిగిన శిష్యుడికి నిందలు మరింత ఎక్కువగా ఎదురవుతాయి. దీనితో అతడు కలత చెందకూడదు, ఎందుకంటే ఈ ప్రశంసా నిందల క్రీడ అతని గురువు అనుసరించే సమగ్ర ప్రక్రియలో ఒక భాగం మాత్రమే. నిరుత్సాహపడకుండా, న్యూనతాభావం, కోపం వంటి ప్రతికూల భావాల బారిన పడకుండా ఉండే శిష్యుడు ఒకనాడు తన సద్గురువు బోధించిన అత్యున్నత ఆదర్శాలను ఆకళింపు చేసుకొని శాశ్వత ఆనందస్థితిని పొందుతాడు.