छिपरी आश्रम — मूळ श्री रावतपुरा सरकार धाम — मध्य प्रदेशातील चंबळ प्रदेशात पहुज आणि सोनमृगा नद्यांच्या मध्ये वसलेले आहे.
जिथून सुरुवात झाली
श्री रावतपुरा सरकार धाम भारतातील मध्य प्रदेशाच्या चंबळ प्रदेशात वसलेले आहे. हे धाम पहुज आणि सोनमृगा नद्यांच्या मध्ये असून ग्वाल्हेर आणि झाशी या दोन प्रमुख शहरांपासून 100 किमी अंतरावर आहे. 1960 ते 1985 या काळात शिक्षण, उत्पन्नाची साधने आणि लागवडीयोग्य जमीन यांच्या अभावामुळे फोफावलेल्या गुन्हेगारी कारवायांसाठी चंबळ संपूर्ण भारतात कुप्रसिद्ध होते. 1990 मध्ये अवघ्या 17 वर्षांच्या कोवळ्या वयात एका महान दिव्य संतांनी या भूमीवर पाऊल ठेवले. या प्रदेशाची सामाजिक जडणघडण बदलून टाकणारे आणि जनसामान्यांमध्ये आध्यात्मिक जीवनाचा संदेश पोहोचवणारे कार्य सुरू करण्याचा संकल्प त्यांनी केला होता.
कार्याची पायाभरणी
इतके विशाल कार्य हाती घेण्यासाठी हे संत अतिशय तरुण असले, तरी त्यांच्याकडे येणारा प्रत्येकजण त्यांच्या दिव्यतेने आणि करुणेने भारावून जाई आणि त्यांनी लोकांच्या हृदयात आपले स्थान दृढ केले. या तरुण संतांनी धामासाठी निवडलेल्या जागी, चंबळच्या कुप्रसिद्ध दऱ्याखोऱ्यांच्या मधोमध, हनुमानजींचे एक छोटेसे प्राचीन मंदिर जीर्णावस्थेत उभे होते. तिथे कोणी फिरकत नसे आणि त्याच्या वेदीवर कोणतीही पूजाअर्चा होत नसे. 1991 मध्ये या तरुण संतांनी या प्रदेशातील लोक दीर्घकाळापासून सोसत असलेल्या दुःखाच्या जखमा भरून काढणारा यज्ञ (हिंदू धार्मिक विधी) आयोजित करण्याचा संकल्प केला. हा यज्ञ यशस्वी झाला आणि मानवतेच्या उत्थानासाठी संतांनी केलेल्या संकल्पाचा प्रभाव लोकांना जाणवला. हे संत कोण, असे कुतूहल आपल्या मनात दाटून येते — ते दुसरे कोणी नसून परम चैतन्याचे साक्षात मूर्तिमंत रूप असलेले श्री रविशंकरजी महाराज आहेत. 1991-95 या काळात दिव्य सद्गुरूंच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक आध्यात्मिक, धार्मिक आणि मानवसेवेचे उपक्रम पार पडले. 1996 मध्ये महाराजश्रींनी आपले गुरू ब्रह्मर्षी देवरहा बाबा यांच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ विश्वशांतीसाठी याहूनही भव्य प्रमाणावर यज्ञ आयोजित करण्याचा आणखी एक संकल्प केला. इतक्या दुर्गम ठिकाणी एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर धार्मिक सोहळा आयोजित करणे जवळजवळ अशक्य आहे, असे सर्वांना वाटत होते; परंतु महाराजश्रींनी सर्वांचा हा समज खोटा ठरवला आणि बीबीसी लंडनने आशियातील सर्वात मोठा धार्मिक सोहळा म्हणून गौरवलेला हा भव्य कार्यक्रम मोठ्या यशाने संपन्न झाला.
धाम म्हणून उदय (2005)
महाराजश्रींनी या भूमीवर प्रथम पाऊल ठेवून हे कार्य सुरू करण्याचा संकल्प केल्यानंतर 14 वर्षांनी, 2005 मध्ये, या आश्रमाचे धामात (तीर्थक्षेत्रात) रूपांतर झाले आणि त्याचे श्री रावतपुरा सरकार धाम असे नवे नामकरण झाले. महाराजश्री म्हणतात की अयोध्येत ज्ञान, चित्रकूटमध्ये वैराग्य आणि वृंदावनात भक्ती शोधता येते (हिंदू धर्मातील 3 महत्त्वाची स्थाने); परंतु रावतपुरा धाम हे असे स्थान आहे जिथे हे तिन्ही गुण प्राप्त करण्याची आस बाळगता येते. सत्याच्या प्रामाणिक शोधात, निर्मळ आणि साध्या मनाने रावतपुरा धामात येऊन जीवनाच्या कोणत्याही क्षेत्रात बळ आणि दिशा मागणाऱ्या प्रत्येकाची मनोकामना निःसंशय पूर्ण होते.
बदललेला प्रदेश
आज 2007 मध्ये, एकेकाळी बाह्य आणि अंतर्गत अशांततेने ग्रासलेल्या या प्रदेशात चमत्कारिक परिवर्तन घडून आले आहे. पूर्वी सर्वत्र पसरलेली नकारात्मकता आता नाहीशी झाली आहे. रावतपुरा धाम आणि त्याचे अद्भुत मार्गदर्शक महाराजश्री यांच्या छत्रछायेत तिची जागा आता निर्भयता, आनंद, दिव्य प्रेम आणि शांती यांनी घेतली आहे. रावतपुरा धामाच्या निर्मितीची ही कहाणी इतकी विशाल आहे की तिची खरी व्याप्ती या दिव्य स्थानाला भेट देऊन, 17 वर्षांपूर्वी हनुमानजींच्या एका छोट्याशा मंदिरापासून झालेल्या नम्र सुरुवातीपासून या धामाचे वैशिष्ट्य ठरलेले परिवर्तन अनुभवल्यावरच उमगते.
पत्ता आणि संपर्क
श्री रावतपुरा सरकार धाम, छिपरी
तहसील — लहार, जिल्हा — भिंड
विभाग — ग्वाल्हेर, मध्य प्रदेश — 475661, भारत
हेही पाहा: श्री रावतपुरा सरकार देवस्थानम्
