छिपरी आश्रम — मूल श्री रावतपुरा सरकार धाम — मध्य प्रदेशको चम्बल क्षेत्रमा पहुज र सोनमृगा नदीहरूका बीचमा अवस्थित छ।
शुभारम्भ जहाँबाट भयो
श्री रावतपुरा सरकार धाम भारतको मध्य प्रदेश राज्यको चम्बल क्षेत्रमा अवस्थित छ। यो धाम पहुज र सोनमृगा नदीहरूका बीचमा पर्छ र ग्वालियर तथा झाँसी, यी दुई प्रमुख सहरबाट १०० कि.मि.को दूरीमा छ। सन् १९६० देखि १९८५ सम्मको अवधिमा शिक्षा, आयस्रोत र खेतीयोग्य जमिनको अभावका कारण फैलिएका आपराधिक गतिविधिहरूले गर्दा चम्बल सम्पूर्ण भारतमा कुख्यात थियो। सन् १९९० मा एक महान् दिव्य सन्तले केवल १७ वर्षको कलिलो उमेरमा यस भूमिमा पाइला टेक्नुभयो। उहाँले यस क्षेत्रको सामाजिक संरचनालाई रूपान्तरण गर्ने तथा जनमानसमा आध्यात्मिक जीवनको सन्देश फैलाउने अभियान सुरु गर्ने सङ्कल्प लिनुभयो।
अभियानले जरा गाड्यो
यति विशाल अभियान सम्हाल्न यी सन्त निकै कलिलो उमेरका भए पनि उहाँकहाँ आउने जो कोही उहाँको दिव्यता र करुणाबाट प्रभावित हुन्थे, र उहाँले सबैको हृदयमा दृढ स्थान बनाउनुभयो। यी युवा सन्तले धामका लागि रोजेको स्थानमा चम्बलका कुख्यात बीहडहरूको बीचमा जीर्ण अवस्थामा रहेको एउटा सानो प्राचीन हनुमानजीको मन्दिर थियो। त्यहाँ न कोही आउजाउ गर्थे, न त त्यसको वेदीमा कुनै पूजा नै हुन्थ्यो। सन् १९९१ मा यी युवा सन्तले यस क्षेत्रका जनताले लामो समयदेखि भोग्दै आएका पीडाका घाउ निको पार्ने यज्ञ (हिन्दू धार्मिक अनुष्ठान) आयोजना गर्ने सङ्कल्प लिनुभयो। यो यज्ञ सफल भयो र मानवताको उत्थानका लागि सन्तले लिएको सङ्कल्पको प्रभाव के हुन्छ भन्ने कुरा मानिसहरूले अनुभव गरे। यी सन्त को हुनुहुन्छ भन्ने जिज्ञासा मनमा उठ्नु स्वाभाविकै हो — उहाँ अरू कोही नभई परम चेतनाका जीवन्त स्वरूप श्री रविशंकरजी महाराज हुनुहुन्छ। सन् १९९१ देखि ९५ सम्मको अवधिमा दिव्य गुरुको निर्देशनमा अनेकौँ आध्यात्मिक, धार्मिक तथा मानवीय कार्यहरू सम्पन्न भए। सन् १९९६ मा महाराजश्रीले आफ्ना गुरु ब्रह्मर्षि देवरहा बाबाको स्मृतिमा विश्वशान्तिका लागि अझ ठूलो स्तरमा अर्को यज्ञ आयोजना गर्ने सङ्कल्प लिनुभयो। यस्तो दुर्गम स्थानमा यति ठूलो धार्मिक आयोजना गर्नु लगभग असम्भव छ भन्ने सबैको धारणा थियो, तर महाराजश्रीले सबैलाई गलत साबित गरिदिनुभयो। बीबीसी लन्डनले एसियाकै सबैभन्दा ठूलो धार्मिक समारोहका रूपमा उल्लेख गरेको यो भव्य आयोजना अत्यन्त सफलताका साथ सम्पन्न भयो।
धामको रूपमा स्थापना (२००५)
महाराजश्रीले यस स्थानमा पहिलो पटक पाइला टेकेर यो अभियान सुरु गर्ने सङ्कल्प लिनुभएको १४ वर्षपछि सन् २००५ मा यो आश्रम धाम (तीर्थस्थल) का रूपमा विकसित भयो र यसको नाम श्री रावतपुरा सरकार धाम राखियो। महाराजश्री भन्नुहुन्छ — ज्ञानको खोजी अयोध्यामा, वैराग्यको चित्रकूटमा र भक्तिको वृन्दावनमा गर्न सकिन्छ (हिन्दू धर्मका तीन महत्त्वपूर्ण स्थल), तर रावतपुरा धाम यस्तो स्थान हो जहाँ यी तीनै गुण प्राप्त गर्ने आकाङ्क्षा राख्न सकिन्छ। सत्यको सच्चा खोजी, निर्मल र सरल हृदय लिएर रावतपुरा धाम आउने र जीवनको कुनै पनि पक्षमा शक्ति र मार्गदर्शन माग्ने जो कोहीको मनोकामना निःसन्देह पूरा हुन्छ।
रूपान्तरित क्षेत्र
कुनै समय बाहिरी र भित्री अशान्तिले ग्रस्त यो क्षेत्र आज सन् २००७ मा चमत्कारपूर्ण रूपमा रूपान्तरित भइसकेको छ। पहिले व्याप्त नकारात्मकता अब हराइसकेको छ। रावतपुरा धाम र यसका अद्भुत मार्गदर्शक महाराजश्रीको छत्रछायामा त्यसको ठाउँ अब निर्भयता, आनन्द, दिव्य प्रेम र शान्तिले लिएको छ। रावतपुरा धामको निर्माण एउटा यस्तो गाथा हो, जसको विशालता यस दिव्य स्थलमा पुगेर, १७ वर्षअघि एउटा सानो हनुमानजीको मन्दिरबाट साधारण रूपमा सुरु भएदेखि यसको पहिचान बनेको रूपान्तरणको अनुभव गरेपछि मात्र बुझ्न सकिन्छ।
ठेगाना र सम्पर्क
श्री रावतपुरा सरकार धाम, छिपरी
तहसिल — लहार, जिल्ला — भिण्ड
सम्भाग — ग्वालियर, मध्य प्रदेश — 475661, भारत
यो पनि हेर्नुहोस्: श्री रावतपुरा सरकार देवस्थानम्
