कामधेनु गौशाला सन् 1997 मा परम पूज्य श्री महाराज जीले मात्र दश वटा दुहुना गाईबाट सुरु गर्नुभएको थियो। आज यहाँ 250 भन्दा बढी गाई, साँढे र बाछाबाछीले आश्रय पाएका छन् — मानवताका पवित्र साथीका रूपमा उनीहरूको संरक्षण, पालनपोषण र पूजा गरिन्छ।
सुरुवात र विकास
कामधेनु गौशाला अनन्त श्री विभूषित श्री महाराज जीले स्वयं सन् 1997 मा दश वटा दुहुना गाईबाट सुरु गर्नुभएको थियो, तर आज यो बढेर 250 भन्दा बढी गाई, साँढे र बाछाबाछीको परिवार बनेको छ। उनीहरूको संख्या हरेक वर्ष बढ्दै छ। साना बाछाबाछी चाँडै नै साँढे र माता बन्नेछन्, र उनीहरूको आवश्यकता पनि बढ्नेछ। उनीहरू हुर्किँदै मानिसहरूको हितका लागि बढी दूध दिन थालेपछि उनीहरूलाई अझ बढी पोषण र हेरचाह दिनु आवश्यक हुन्छ। दोस्रो, यस परियोजनाको उद्देश्य धेरैभन्दा धेरै भक्तजन तथा आम जनतालाई गो-सेवाको महत्त्वबारे सचेत गराउनु हो। हाम्रा "माताहरू" ले वर्षौंदेखि हाम्रो हेरचाह गर्दै आएका छन्; अब त्यो उपकार फर्काउने उपयुक्त समय आएको छ।
गो-रक्षा किन?
"महाराज श्री भन्नुहुन्छ — जसरी शारीरिक रूपमा बाँदरहरू हाम्रा पुर्खा हुन्, त्यसैगरी आत्माको विकासका दृष्टिले गाईहरू हाम्रा निकटतम पुर्खा हुन्। गाईलाई यज्ञको अंग भनिएको छ। उनीहरू स्वयं यज्ञका प्रतीक हुन्। समस्त लोकको पालनपोषणका साधन गाईबाटै प्रवाहित भएका हुन्। उनीहरू दूधका रूपमा सोम (अमृत) प्रदान गर्छन्। गाई मङ्गलमय र पवित्र छन्, सबै मनोकामना पूरा गर्ने र जीवन दिने छन्। सबै प्रकारका दानमध्ये गोदानलाई सर्वश्रेष्ठ मानिएको छ। गाई सबै वस्तुमध्ये अग्रणी छन्। स्वयं पवित्र भएकाले उनीहरू सर्वोत्तम शुद्धिकर्ता र पवित्र पार्ने हुन्। समृद्धि र शान्ति प्राप्तिका लागि मानिसले गाईको आदर र स्याहार गर्नुपर्छ। गाईलाई यस लोक र परलोक दुवैमा सर्वोच्च शक्तिको प्रतीक मानिन्छ। गाई सबैका लागि आशीर्वादको महान् स्रोत हुन्। (स्वस्त्ययन प्रसन्नता प्राप्तिको एक अनुष्ठान हो, जसले आशीर्वाद दिन्छ र सबै प्रकारका दुःख नष्ट गर्छ।) गाई अनन्त उन्नतिका स्रोत हुन्।" अन्य पशुहरूलाई हेर्ने हो भने उनीहरू सधैं डर र आत्मरक्षाको अवस्थामा रहेको पाइन्छ। तर अचम्मको कुरा, गाईमा यस्तो व्यवहार देखिँदैन। आजको भौतिकवादी संसारमा, जहाँ जीवनका हरेक पक्ष नाफा-घाटाको हिसाबमा सीमित भएका छन्, गाईले भारतीय सांस्कृतिक सम्पदाको विगतमा पाएको स्थान गुमाएकी छन्। यदि हामी यो अवस्था बदल्न चाहन्छौं भने वर्तमान मानसिकताको सूचकका रूपमा रहेको नाफा-घाटाको सम्बन्धलाई ध्यानमा राख्दै वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट समाजमा गाईको उपयोगिता प्रमाणित गर्नुपर्नेछ।
पञ्चगव्यको विज्ञान
गाईको दूध आफैंमा पूर्ण आहार हो र यसमा पाइने एन्टिबडीले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ। आज जब 70% रोगहरूको जड उच्च कोलेस्ट्रोल हो, गाईको दूधको बोसोमा लाभदायक HDL कोलेस्ट्रोल हुन्छ र यसले शरीरमा खराब कोलेस्ट्रोलको मात्रा घटाउँछ भन्ने प्रमाणित भइसकेको छ। दोस्रो, गोबर र गोमूत्र जस्ता गाईका उत्सर्जित पदार्थ प्राकृतिक मल, कीटनाशक र जीवनाशकका रूपमा काम गर्छन्, जुन सबै बोटबिरुवा र बालीलाई आवश्यक हुन्छ। आज खेतीमा प्रयोग हुने रसायनले गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्त्याइरहेका छन् र माटोको गुणस्तर पनि घटाइरहेका छन्, जबकि गाईका उत्सर्जित पदार्थले बालीको उत्पादकत्व मात्र बढाउँदैनन्, जैविक कीटनाशकको काम पनि गर्छन्। गोबरलाई पेट्रोलियम पदार्थको वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतका रूपमा बायोग्यासको रूपमा इन्धनमा पनि प्रयोग गरिन्छ। गोमूत्रको अर्को प्रमुख उपयोग मानसिक तथा शारीरिक विकारलगायत अन्य थुप्रै रोगहरूको उपचारमा पाइएको छ।
गौशालाको सञ्चालन
कामधेनु गौशालाले गाईहरूको पालनपोषणका लागि प्रतिवर्ष रु. 18.00 लाख खर्च गर्छ। एउटा गाईका लागि प्रतिमहिना रु. 1,100/- सम्म लाग्छ। श्री रावतपुरा सरकार धाम, ग्वालियर वा श्री रावतपुरा सरकार आश्रम, रायपुर, छ.ग. मा श्रीकृष्णका गाईहरूको प्रायोजन गर्नुहोस् र अपार कृपा प्राप्त गर्नुहोस्! हरेक महिना आफ्नो सामर्थ्यअनुसार सानो रकम दान गरेर कृष्ण बलरामका गाईहरूको गो-सेवालाई जीवनभरको सेवा बनाउनुहोस्।
दानका प्रकार
गो-धन
(बाछासहित गाई दान)
विभिन्न नस्लअनुसार
चार प्रकार